Blog

उर्लाबारीमा किन हार्‍यो एमाले ? (विश्लेषण)

– गोविन्द पोखरेल

उर्लाबारी । ‘जितिन्छ भनेको हारियो’ उर्लाबारीको वडा नम्बर ३ मा एमालेले हारेपछि एक नेताले दिएको अभिव्यक्ति हो यो । हुन त उर्लाबारीमा एमालेले वडा नम्बर १ देखि ५ अनि ८ र ९ नम्बर वडामा पहिलेदेखि नै जित्छौ भन्दै आएको थियो । चुनावी परिणाम सोचे जस्तो भइदिएन । यसले जित्छु भनेको वडा नम्बर २, ३ र ५ मा कांग्रेसले आफ्नो झण्डा गाड्यो । चुनावमा सिद्धान्त गौण हुन्छ, यहाँ अंक गणितको खेल शुरु हुन्छ । जसले बढी अंक ल्याउछ, उही विजेता ठहरिन्छ ।

कुनै पनि पार्टी बलियो हुनका लागि उसका सिद्धान्त र विचार, संगठनको आधार, जनसम्पर्कको आधार, संघर्षको क्षमताको विकासको आधार बलियो हुनुपर्छ भनिन्छ । एमाले उर्लाबारीको यो आधार सबै भत्किएको छ । मतदातालाई उर्लाबारी एमालेले सधैं नै ‘बाउको बिर्ता’ सम्झियो । र, यसपालि दोस्रो संविधानसभाको चुनावभन्दा राम्ररी पछारियो । उर्लाबारीमा एमालेका केपी ओलीले असार १५ मा विपक्षी दलहरुलाई हिलोमा पछार्नु पर्छ भनेका थिए, उर्लाबारीमा एमाले आफै हिलोमा पछारियो ।

गोविन्द पोखरेल

मेयरमा पदमा एमालेका उम्मेदवार भुपालसिं जिमीले फराकिलो मत अन्तरले कांग्रेसका खड्ग फागोसँग हारे । लेखक कुनै राजनीतिक विश्लेषक हैन । राजनीति जान्दैन पनि । पंक्तिकारको नजरमा उर्लाबारीमा एमाले हार्नुका कारणहरु उल्लेख गर्न खोजिएको छ:

उम्मेद्वार छनोट :

चुनावमा जब हारिन्छ, अनि उम्मेदवार नै राम्रो थिएन भन्ने गरिन्छ । उर्लाबारीको हकमा एमालेले उम्मेदवार छनोटमा गुटबन्दी गरेको प्रष्ट देखिन्छ । केही वडाहरुमा एमालेले उम्मेदवार छनोट गर्ने क्रममा त्रुटिहरु देखियो । जस्तै,वडा नम्बर ५ का वडाध्यक्ष उम्मेदवार एमालेका पुराना कार्यकर्ता भएपनि उनी पार्टीमा त्यति सक्रिय थिएनन् । वडा नम्बर–६ का वडाध्यक्ष उम्मेदवार एमालेमा त्यति सक्रिय थिइनन् । वडा नम्बर–२ का वडाध्यक्ष उम्मेदवार पार्टीमा सक्रिय भएपनि उनी बढी ढुक्कका कारणले चुनाव हारे ।

वडा नम्बर–३ का उम्मेदवार आफ्नै व्यक्तिगत कारणले पराजय व्यहोरे । यस्तै, एमालेभित्रको गुट–उपगुटले एकले अर्कालाई सिध्याउने खेल भएपछि एमाले पराजय हुन पुग्यो । उम्मेदवार छनोटको क्रममा एमालेमा गुटगत राजनीति हावी हुँदा टिकट वितरण पहिलेदेखि नै विवादित बनेको थियो ।

एमालेमा चुनाव जित्ने अह्मता थियो :

कांग्रेसका मेयर उम्मेदवारलाई एमालले हलुका रुपमा लियो । उसले मधुमल्ला, राजघाटबाट आफ्नो पक्षमा बढी मत आउनेपछि चुनाव जितिन्छ भन्दै बस्यो । आफ्नो लालकिल्ला कसैले तोड्न नसक्ने उसको अहम्ताले अन्त्यमा एमालेलाई नै पोल्यो ।

पार्टी धारण राख्न नसक्नु : विपक्षी पार्टीहरुका सामान्य समर्थक पनि चुनावी प्रचारप्रसारमा हिंडेका थिए । उर्लाबारी नगर क्षेत्रमा रहेका एमालेका पार्टी संगठित सदस्यहरुलाई कुनै भेला नगरी चुनावी प्रचारप्रसारमा हिड्यो । जसका कारण एमालेका कार्यकर्ता एवं सदस्यहरुमा नैराश्यता उत्पन्न भएको बुझ्न सकिन्छ । उर्लाबारीको स्थानीय तह चुनावी प्रचारप्रसारमा एमालेका धेरै समर्थक खुल्ला रुपमा भोट माग्दै हिडेनन् । यो पनि हारको अर्को कारण हुन सक्छ ।

कांग्रेस खट्यो, एमाले हट्यो :

नेपाली कांग्रेसको खटाइ यो चुनावमा धेरै नै थियो । एमालेको तुलानामा नेपाली कांग्रेसले चुनावमा धेरै खट्यो । एमालेले युवा संघ र अनेरास्ववियुबाहेक उसका कुनै भ्रातृ संगठनलाई चलायमान बनाउन सकेन । नेपाली कांग्रेसले चुनावका लागि भनेर धेरै पहिलेदेखि नै खटेको थियो । एमालेले चुनावको मिति हुनुभन्दा एक महिनाअघि मात्र खट्यो । जसका कारण एमालेका मेयर सबै टोलमा पुग्न सकेनन् ।

साना दलहरुसँग समन्वय गर्न नसक्नु :

यो चुनावमा उर्लाबारीमा नेपाली कांग्रेसले आफ्नो पार्टीगत मतले मात्र जितेको देखिदैन । उसले साना दलसँग समन्वय गर्‍यो र सफल पनि बन्यो । साना दलहरुलाई ‘क्यास’मा लिन नसक्नु पनि एमाले हार्नुको अर्को कारण हो ।

एमाले विरोधी शक्ति एक हुनु :

केन्द्रीय राजनीतिमा एमाले विरोधी शक्ति एक भएको दृष्टान्त तल्लो तहमा आएर पनि देखियो । एमाले विरोधी शक्तिलाई कांग्रेसले हातमा लियो । अहम्ता र घमण्डका कारणले उर्लाबारीमा एमाले हार्‍यो । यस्तै, एमालेभित्रको अन्तरद्वन्द्वमा यो चुनावमा नेपाली कांग्रेसले मज्जाले खेल्यो । असारमा अन्य दलहरुलाई हिलोमा पछार्छु भन्दै हिडेको एमाले, उर्लाबारीमा भने कांग्रेसले राम्ररी नै पछार्यो ।

नेतृत्व तहको कमी कमजोरी :

उर्लाबारीमा एमालेका नेता हुँ भन्दै हिड्ने सबै ‘ठालू’ पल्टने गर्छन् । एकले अर्कालाई नगन्ने परिपाटी एमाले नेताहरुमा हावी छ । टिकट नपाएको झोकमा ‘पार्टीलाई सिध्याइदिन्छु भन्दै हिड्ने’ उर्लाबारीका एमाले नेतागणले आफ्नो नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्न सकेनन् । जसका कारण एमालेले अरुसँग समन्वय गर्न चुक्यो ।

माओवादीलाई विश्वासमा लिन नसक्नु :

माओवादी केन्द्रलाई एमालेले विश्वासमा लिन नसक्नु पनि उसको हारको कारणमध्ये एक हो । वडा नम्बर २ र ६ मा एमालले माओवादीलाई सघाएर चुनावमा जाँदा एमालेलाई फाइदा थियो । कम्युनिष्ट शक्ति एक हुन नसक्नु एमाले हारको अर्को कारण हो ।

आर्थिक चलखेल :

एमालेले पराजय भोग्नुको अर्को कारण थियो, आर्थिक चलखेल । विपक्षी पार्टीहरुले आर्थिक चलखेल गरिरहँदा एमाले मौन रह्यो । उसले चुनावमा खर्च नगर्ने रणनीति अपनाएपनि त्यसको घाटा उसैलाई हुन गयो । एक्काइसौं शताब्दीमा राजनीतिज्ञहरु आर्थिक चलेखेललाई चुनाव जित्ने अस्त्र मान्छन् । केही ठाउँमा एमालेले चलखेल गर्न खोजेपनि त्यो प्रभावकारी भने देखिएन ।

तडकभडक देखाउन नसक्नु :

कतैपनि नलागेका मतदातालाई आकर्षित गर्न तडकभडक र प्रचारबाजी पनि आवश्यकत पर्छ । एमालेले अन्य विविध क्षेत्रमा तामझाम देखाएपनि उर्लाबारी नगर क्षेत्रका चोकहरुमा उसले तडकभड देखाउन मात्र सकेन,आफ्नो मेयर उम्मेदवारको प्रचारका लागि कुनै अस्त्रै प्रयोग गर्न सकेन ।

आफ्नो मत सुरक्षित गर्न नसक्नु :

पार्टीभित्रको मत सुरक्षित गर्न नसक्नु एमाले हार्नुको अर्को कारण हो । पार्टी पंक्तिमा उसले आफ्नो मत सुरक्षित राख्ने रणनीति अपनाउन सकेन ।

स्वयंसेवक परिचालन :

चुनावको दिन एमालले आफ्नो स्वयंसेवकलाई परिचालन गर्न सकेन । उसका विपक्षी दलहरुले व्यवस्थित ढंगले स्वयंसेवक परिचालन गरेर मतदातालाई आकर्षित गर्न सफल बने ।

विपक्षीलाई कटाक्ष गर्न नसक्नु :

चुनाव जित्ने अर्को अस्त्र हो, कटाक्ष । एमालले विपक्षी दलहरुलाई कटाक्ष गर्न सकेन । भ्रम चिर्न नसक्नु नै एमालेको हार पहिलेदेखि नै देखिएको थियो ।

विपक्षीको अन्तरकलहमा खेल्न नसक्नु :

एमालेले विपक्षी दलहरुभित्रको अन्तरकलहमा खेल्न सकेन । जसका कारण अन्य दलहरुको भोट उसले तान्न सकेन ।

एमालेका मेयर उम्मेदवारको ‘ड्यासिङ पावर’नहुनु :

कांग्रेसका मेयर उम्मेदवारसँग ड्यासिंङ पावर थियो । उनी मतगणनास्थल पुग्दा माहोल नै अर्को हुन्थ्यो । कांग्रेसका स्वयसेवकले स्कर्टिङ गरेर डुलाउथे, जसको असर कुनै पक्षमा नलागेका मतदातालाई भयो, भोट खड्ग फागोलाई हाले ।

गुटगत राजनीति :

उर्लाबारीमा एमाले नेता हुँ भन्दै हिड्नेहरु गुटगत राजनीतिलाई बढी पश्रय दिने गरेका छन् । योग्य उम्मेदवार भन्दा पनि आफ्नो पक्षको मानिसलाई टिकट दिने अनि अन्तरघात गर्ने परिपाटी छ । गुटगत राजनीतिका कारण एमालेमा देखिएको अन्तरघातलाई विपक्षी दलहरुले उर्लाबारीको चुनावमा एमालेमा ‘लोकतन्त्र’देखिएको बताएका थिए । सात सूर्य सात छाप भन्दै भोट मागेको एमालेलाई गुटगत राजनीतिका कारण धेरैले एक रुख ६ छाप भोट खसालेका थिए ।

खड्ग फागोको लहर :

आम जनमानसमा खड्ग फागो स्थापित व्यक्तित्व हुन् । उनलाई एकपटक अवसर दिनुपर्छ भन्ने आममतदातामा देखियो । फागोको सहयोगी भावना र पार्टी नहेरी काम गरिदिने व्यवहारबाट आमा मानिस प्रभावित बने । जसका कारण उनले इतर पार्टीका मतका साथै आममतदाताको मन जित्न सफल हुँदै अत्यधिक मतका साथ विजयी बने ।

उर्लाबारीमा एमालेका नेताहरु विरुद्ध सामाजिक सञ्जालमा आक्रोश देखिन थालेको छ । विगतका कमीकमजोरीलाई नसच्याए, एमाले उर्लाबारीबाट ‘आउट’ हुने सम्भावना पनि उतिकै छ ।

July 10, 2017

About Author

Saroj Basnet Journalist from Urlabari, Nepal. He writes on every aspect of Journalism. A multi-talent person. Now editor at MeroUrlabari. He loves football n music.


ONE COMMENT ON THIS POST To “उर्लाबारीमा किन हार्‍यो एमाले ? (विश्लेषण)”

  1. Rajendra Dhakal (raju) says:

    उर्लाबारीमा एमालेका नेता हुँ भन्दै हिड्ने सबै ‘ठालू’ पल्टने गर्छन् । एकले अर्कालाई नगन्ने परिपाटी एमाले नेताहरुमा हावी छ । टिकट नपाएको झोकमा ‘पार्टीलाई सिध्याइदिन्छु भन्दै हिड्ने’ उर्लाबारीका एमाले नेतागणले आफ्नो नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्न सकेनन्

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

हाम्रो टिम
संस्थापक: राजु लामा
प्रबन्धक निर्देशक: पूर्ण वाइबा
सम्पादक: सरोज बस्नेत
सल्लाहकार: विकास सुब्बा
संरक्षकः उर्लाबारी परिवार हङकङ
प्राविधिक सहयोग : NEPSOL
ABOUT MERO URLABARI

समृद्ध उर्लाबारी निर्माण हाम्रो अभियान

Email : letters@merourlabari.com
Address : Urlabari-2, Morang, Koshi, Nepal